<< Wstecz
Dalej >>

inskrypcji jest zróżnicowany. Najlepiej czytelne, również dzięki większym rozmiarom liter, są skrócenia. Natomiast zapisane drobniejszymi literami imiona świętych Piotra i Ireny sąprawie niewidoczne z powodu użycia farby białej, niemal zanikającej optycznie na złotym tle. W miniaturze na fol. 5v w rezultacie miejscowych ubytków farby niektóre słowa zachowały się we fragmentach, których odczytanie wywołało pewne kontrowersje wśród badaczy. Konwencjonalny i obiegowy charakter większości z tych inskrypcji w znacznym stopniu ogranicza możliwość przeprowadzenia analizy paleograficznej, utrudnionej także stanem zachowania. Tu więc poprzestaniemy na ogólnych tylko uwagach, postulując wykonanie w przyszłości zdjęć w podczerwieni i pobranie próbek pigmentu w miejscach budzących wątpliwości.
     Większość z inskrypcji ma formę rozwiniętą, jedynie w dwóch miniaturach występują typowe abrewiatury. W zwykły, przyjęty już okresie wczesnochrześcijańskim, sposób w wersji skróconej zapisane zostały nomina sacra: IC XC w miniaturze Koronacji Jaropeka i Kunegundy oraz MP ΘY(MNTHP THEOU) w miniaturze Tronującej Kyriotissy, a w jednej (fol. 10v) atrybut - A (O AΓIOC).
     Na fol. 5v majuskulna inskrypcja O AΓIOC ΠETPOC nie wyróżnia się indywidualnymi cechami, jedynie jej pionowy dukt, choć może być tłumaczony brakiem miejsca, powszechniej występuje w malarstwie monumentalnym, w takich ujęciach jak rząd świętych, np. w soborze Sofijskim w Kijowie. Pozostałe dwie inskrypcje zwracająuwagę dwujęzycznością: epitety są w języku greckim, zaś imiona - cyrylicą. Literowe różnice w ich odczycie przez W.L. Janina i M.H. Malewicz nie zmieniajątreści samego zapisu. Całkowicie odmiennie natomiast odczytali pierwszy epitet: H.V. Sauerland - ΦΛΙKIOC (choć A. Haseloff - O ΔIKI[O]C), oraz W. Abraham - O ΔIMI...C z sugestią przywołania tu chrzestnego imienia ojca Jaropełka, Izjasława-Dymitra. Kwestia zwyczajowego charakteru obu epitetów była już poruszana w          

niniejszej pracy (s. 57-58). Tu więc jedynie zauważmy, że w porównaniu z greckimi, zapisy cyryliczne wydają się mniej staranne, a litery - nie tak kształtne.
     W miniaturze Ukrzyżowania występują greckie inskrypcje dwojakiego rodzaju: imienne -na kartach ksiąg trzymanych przez ewangelistów, oraz inskrypcja określająca temat - zapisana wzdłuż poziomej belki krzyża, rozdzielona na dwie części. Jak już o tym była mowa, choć znaczna część liter na księgach została utracona, zachowane pozwalają jednoznacznie zidentyfikować poszcze- gólnych ewangelistów (zob. s. 159-160). Natomiast inskrypcja I CTAV / POC[I]C, tak jednoznacznie określająca temat przedsta- wienia, choć nieczęsto, pojawia się jednak w sztuce bizantyńskiej: obecna jest np. w mozaice w Hosios Loukas i w miniaturze psałterza w wiedeńskiej Bibliotece Narodowej (cod. theol. gr. 336, fol. 17v) z trzeciej ćwierci XI wieku. Kształt liter wydaje się bliski greckim inskrypcjom w miniaturze na fol. 5v, a także zapisowi imion świętych na fol. 10v. W tym właśnie zapisie zwraca uwagę zróżnicowana forma epitetów: „święty” - w skrócie O ΠETPOC - i „święta” - w rozwinięciu - AΓIA IPHNA ze słowiańską wersją greckiego imienia EIPHNH, tak zapisanego np. w mozaice w Hosios Loukas. Elegancki na tle pozostałych kształt liter IC XC z falistą formą znaku skrócenia porównać można jedynie do bizantyńskich, odróżnia się bowiem od grubych i niekształtnych form w soborze Sofijskim, lecz także od podobnej inskrypcji w Kodeksie Światosława. Pominięcie imion książęcej pary tym razem łatwo uzasadnić obecnością dostatecznie ich identyfikujących imiennych patronów.
     Odmienna, bo zapisana czerwienią („kinowar”) inskrypcja na fol. 40 - choć podobnie konwencjonalna, lecz nie tak kształtna - zwraca uwagę także pewnymi graficznymi cechami litery „M”, w takiej formie występującej w Ewangeliarzu Ostromira i Kodeksie Światosława, ale także w mozaikach soboru Archangielskiego. Natomiast kształt litery O powtarza się w sztuce ruskiej znacznie