inskrypcji jest zróżnicowany. Najlepiej czytelne, również dzięki większym rozmiarom
liter, są skrócenia. Natomiast zapisane drobniejszymi literami imiona świętych Piotra
i Ireny sąprawie niewidoczne z powodu użycia farby białej, niemal zanikającej optycznie
na złotym tle. W miniaturze na fol. 5v w rezultacie miejscowych ubytków farby niektóre
słowa zachowały się we fragmentach, których odczytanie wywołało pewne kontrowersje wśród
badaczy. Konwencjonalny i obiegowy charakter większości z tych inskrypcji w znacznym
stopniu ogranicza możliwość przeprowadzenia analizy paleograficznej, utrudnionej także
stanem zachowania.
Tu więc poprzestaniemy na ogólnych tylko uwagach, postulując
wykonanie w przyszłości zdjęć w podczerwieni i pobranie próbek pigmentu w miejscach
budzących wątpliwości.
Większość z inskrypcji ma formę rozwiniętą, jedynie w
dwóch miniaturach występują typowe abrewiatury. W zwykły, przyjęty już okresie
wczesnochrześcijańskim, sposób w wersji skróconej zapisane zostały nomina sacra: IC XC
w miniaturze Koronacji Jaropeka i Kunegundy oraz MP ΘY(MNTHP THEOU) w miniaturze
Tronującej Kyriotissy, a w jednej (fol. 10v) atrybut - A (O AΓIOC).
Na fol. 5v majuskulna inskrypcja O AΓIOC ΠETPOC nie wyróżnia
się indywidualnymi cechami, jedynie jej pionowy dukt, choć może być tłumaczony brakiem miejsca,
powszechniej występuje w malarstwie monumentalnym, w takich ujęciach jak rząd świętych, np. w
soborze Sofijskim w Kijowie. Pozostałe dwie inskrypcje zwracająuwagę dwujęzycznością: epitety
są w języku greckim, zaś imiona - cyrylicą. Literowe różnice w ich odczycie przez W.L. Janina i
M.H. Malewicz nie zmieniajątreści samego zapisu. Całkowicie odmiennie natomiast odczytali
pierwszy epitet: H.V. Sauerland - ΦΛΙKIOC (choć A. Haseloff - O ΔIKI[O]C), oraz W. Abraham -
O ΔIMI...C z sugestią przywołania tu chrzestnego imienia ojca Jaropełka, Izjasława-Dymitra.
Kwestia zwyczajowego charakteru obu epitetów była już poruszana w
niniejszej pracy (s. 57-58). Tu więc jedynie zauważmy, że w porównaniu z greckimi,
zapisy cyryliczne wydają się mniej staranne, a litery - nie tak kształtne.
W miniaturze Ukrzyżowania występują greckie inskrypcje
dwojakiego rodzaju: imienne -na kartach ksiąg trzymanych przez ewangelistów, oraz inskrypcja
określająca temat - zapisana wzdłuż poziomej belki krzyża, rozdzielona na dwie części. Jak już o
tym była mowa, choć znaczna część liter na księgach została utracona, zachowane pozwalają jednoznacznie
zidentyfikować poszcze- gólnych ewangelistów (zob. s. 159-160). Natomiast inskrypcja I CTAV / POC[I]C,
tak jednoznacznie określająca temat przedsta- wienia, choć nieczęsto, pojawia się jednak w sztuce
bizantyńskiej: obecna jest np. w mozaice w Hosios Loukas i w miniaturze psałterza w wiedeńskiej
Bibliotece Narodowej (cod. theol. gr. 336, fol. 17v) z trzeciej ćwierci XI wieku. Kształt liter
wydaje się bliski greckim inskrypcjom w miniaturze na fol. 5v, a także zapisowi imion świętych na
fol. 10v. W tym właśnie zapisie zwraca uwagę zróżnicowana forma epitetów: „święty” - w skrócie O ΠETPOC -
i „święta” - w rozwinięciu - AΓIA IPHNA ze słowiańską wersją greckiego imienia EIPHNH, tak zapisanego
np. w mozaice w Hosios Loukas. Elegancki na tle pozostałych kształt liter IC XC z falistą formą znaku
skrócenia porównać można jedynie do bizantyńskich, odróżnia się bowiem od grubych i niekształtnych form
w soborze Sofijskim, lecz także od podobnej inskrypcji w Kodeksie Światosława. Pominięcie imion
książęcej pary tym razem łatwo uzasadnić obecnością dostatecznie ich identyfikujących imiennych patronów.
Odmienna, bo zapisana czerwienią („kinowar”) inskrypcja na fol. 40 - choć podobnie konwencjonalna, lecz
nie tak kształtna - zwraca uwagę także pewnymi graficznymi cechami litery „M”, w takiej formie występującej
w Ewangeliarzu Ostromira i Kodeksie Światosława, ale także w mozaikach soboru Archangielskiego.
Natomiast kształt litery O powtarza się w sztuce ruskiej znacznie